Różne kolory ryżu

Ryż mały (2)Ryżu nie zawiera gluten, jest lekkostrawny. Bogaty w  witaminy, sole mineralne, błonnik, zwłaszcza  odmiany inne niż białe.   Kolorowe odmiany ryżu mają także niższy indeks glikemiczny (IG), co jest ważne dla diabetyków i osób odchudzających się.  Nieprzypadkowo mieszkańcy  Dalekiego Wschodu, żywiący się ryżem, dużą ilością warzyw i nie przesadzający z nadmiarem słodkości ( jak np. Bliski Wschód, czy Japonia),  mają o wiele mniej problemów niż  kraje Europy i Ameryki Północnej, z:  otyłością, nadciśnieniem, chorobami serca.  Ryż reguluje trawienie, usprawnia pracę trzustki, wątroby i żołądka, wzmacnia odporność organizmu.

Jest bardzo wiele gatunków ryżu, ja wspominam tylko  podstawowe.

Ryż biały. Jest najmniej wartościowy, bo w  czasie jego obróbki usuwa się wierzchnie warstwy,  a z nimi to co najcenniejsze – witaminy i sole mineralne. Szybko się gotuje i wiele osób preferuje go w kuchni.  Ja polecam  mąkę z tego ryżu, ponieważ nadaje się do zagęszczania sosów oraz do naleśników.

Ryż brązowy (naturalny). Jest bardziej wartościowy niż biały.  Ma znacznie większą zawartość witamin z grupy B (B1, B2, B6, PP), magnezu, potasu, manganu, selenu oraz błonnika.  Obniża poziom cholesterolu.  Ma  wszechstronne zastosowanie, do śniadanie, obiadu kolacji, zarówno do potraw słodkich, jak i mięsno-warzywnych, czy warzywnych.

Ryż czerwony. Bardzo cenna odmiana ryżu,  bardziej wartościowa niż naturalny ryż brązowy. Zawiera witaminy z grupy B, a także witaminy K i E i wapń, żelazo oraz cynk, potas, fosfor, mangan, magnez , aminokwasy oraz błonnik. Czerwony ryż ma właściwości  antyrakowe, obniża cholesterol oraz zmniejsza ryzyko chorób serca. Ja lubię czerwony ryż za jego lekko orzechowy smak. Można go podawać zarówno z  mięsem i warzywami, jak i samymi warzywami, a także na śniadanie z orzechami. Niezbyt odpowiedni do dodatków  takich jak  rodzynki, daktyle, ale pasują do niego suszone owoce mniej słodkie, np. morwa, czy goja.

Czarny ryż. Czarny ryż ( nie mylić z dzikim  ryżem amerykańskim Kresto) jest najbardziej wartościowy w tej grupie. Zawiera 18 aminokwasów, cynk, żelazo, miedź, karoten, witaminę E i błonnik,  jest źródłem przeciwutleniaczy . Kiedyś nazywany w Chinach „zakazanym ryżem”, gdyż był zastrzeżony wyłącznie dla cesarzy.  W mojej opinii jest mniej smaczny niż czerwony. Można go podawać  do posiłków, z mięsem, warzywami.  Niezbyt dobry w zestawieniu ze słodkimi dodatkami (suszone owoce), ale na śniadanie można podać  np. z musem owocowym i orzechami.

Przy wielu zaletach ryż ma też pewną wadę: zawiera pewną ilość arsenu, który bierze się z pestycydów ( ryż pobiera dużo wody w czasie, gdy rośnie). Większość tego związku kumuluje się w osłonce ziarna, dlatego  więcej arsenu zawiera ryż brązowy niż biały. Nie znalazłam danych odnośnie ryżu czerwonego i czarnego, ale sytuacja może być podobna, jak z brązowym. A to są przecież najbardziej wartościowe gatunki ryżu. Przy odpowiednim  gotowaniu można jednak  pozbyć się większości niepotrzebnego dodatku.

Przygotowanie ryżu:

Ryż najczęściej gotujemy tylko z dodatkiem soli, ewentualnie – oliwy z oliwek. Ja proponuję bogatszy zestaw przypraw, dzięki temu ryż nabiera dodatkowych walorów smakowych.

  • 1 szklanka ryżu
  • 1/2 łyżeczka soli
  • 1 łyżka oliwy z oliwek
  • 1/3 łyżeczki czarnego pieprzu
  • 1/3 łyżeczki kurkumy
  • 1/3 łyżeczki  suszonej bazylii
  • /3 łyżeczki majeranku lub tymianku (zależy, którą przyprawę bardziej lubisz)

Ryż brązowy (naturalny), czerwony, czarny. Po dokładnym wypłukaniu moczymy w  większej ilości wody ( 3 – 4 razy  objętość ryżu). Po moczeniu wodę wylewamy i gotujemy w świeżej, też w większej ilości, czyli tak, jak makaron. Gdy ryż się zagotuje, zmniejszamy temperaturę palnika, dodajemy przyprawy, mieszamy, gotujemy dalej.  Te gatunki ryżu gotują się dłużej niż biały, minimum 25 minut, a czerwony – czasem nawet do 30 minut. Najlepiej kontroluj proces gotowania – jak ziarenka zaczynają pękać, to ryż jest dobry, chociaż zależy to także od indywidualnych preferencji: niektórzy wolą bardziej twardy, inni – nieco rozgotowany.

Po ugotowaniu wodę wylewamy. W ten sposób można pozbyć się większości arsenu.

 

Ryż biały można natomiast gotować tak, jak robiły to mamy i babcie. Na  1 szklankę ryżu bierzemy   1 ½ szklanki wody i   po umyciu ryżu moczymy go  przez  ok. 30 min.   W tej samej wodzie ryż zagotowujemy na dużym ogniu. Następnie zmniejszamy  temperaturę, dodajemy przyprawy, mieszamy zawartość i  gotujemy  na małym ogniu – w sumie  20 min. Po tym czasie wyłącz palnik, ryż pozostaw  pod przykryciem na gorącym palniku do czasu, jak będziesz  go nakładała na talerz. Przed nałożeniem spulchnij go delikatnie drewnianą łopatką.

x   x  x

Jeżeli  ryż  był ugotowany  dzień wcześniej – możesz go  odgrzać na patelni, dodając najpierw odrobinę wody, aby  ryż  nie przywarł do dna.  Może być ewentualnie emulsja wodno-tłuszczowa. Nie dawaj samego  tłuszczu, bo przy podgrzewaniu  węglowodanów w wysokiej temperaturze  tworzy się  akrylamid – związek rakotwórczy. Można też przelać ryż  wrzątkiem na sitku.